Fransız düşünür Alain Badiou, Başka Bir Estetik’te estetiği başlı başına bir felsefe olarak ele alıyor. Şiir, dans, tiyatro ve sinema gibi alanlara giren yazar, Mallarmê, Pessoa ve Beckett’ın peşine düşüyor.

a) Teori Neydi-Ne Oldu?-

Badiou’nun Önemi

900′lerin ikinci yarısı teoriyle haşır neşir olanlar için Fransız Asrı’ydı. Dilbilim, psikanaliz, felsefe, semiyotik, semiyoloji, fenomenoloji ve edebiyat teorileri, ‘eleştirel teori’ denebilecek bir üst başlıkla iç içe geçmiş; yine mezkur ikinci yarıda oluşan ve günümüzde pek de bir etkisi kalmayan ‘bilim’ dalları tam bir hükümranlık sürmüştü. Lakin, ‘post-modern’ mefhumunun dolaşıma girmesiyle beraber, bütün Fransız Asrı, daha o zamanlardan izlenebilecek bir göç izleğiyle Amerika’ya geçmiş ve en önemli temsilcileri arasında Jameson’un sayılabileceği düşünürler tarafından ‘post-modern’ başlığıyla sunulmaya başlanmıştır.

Post-yapısalcılıkla başlamış, ama işsiz ve yersiz yurtsuz kalmış akademiklerin zaten hiçbir zaman dillerinden düşürmediği ‘son’, ‘çöküş’, ‘yıkım’, ‘yeni’ ve ‘post’ başlıklarıyla sunulan logos kıyameti, kültürel bir aura yaratmış, birçoklarınca ‘laf salatası’ olarak adlandırılan yeni bir diskur üretilmiştir.

Fransız Asrı’nın ürettiği ya da olgunluğa kavuşturduğu bilimler, aynı zamanda arkadaş (konfidant) olan Lacan, Ponty, Strauss ve Jacobsen tarafından birbiriyle kaynaştırılmış; Fransız kültürel atmosferi, Fransız Yeni Dalgası ve Yeni Roman aracılığıyla ‘sanat dünyası’nda aksülamel uyandırmaya başlamıştı. Günümüzde entelektüel kamp, üniversite vasıtasıyla ‘kültürel çalışmalar’ın egemenliği altında, ‘kimlik’ araştırmaları yapmayı sürdürmektedir. Amerika’nın demokratik istilası altında bulunan sosyal bilimler garip bir entelektüel şarkiyatçılık enstitüsü haline gelmiştir. Kıta felsefesinin anti-postmodern kanadının Agamben ve Zizec’le beraber en önemli temsilcilerinden olan Alain Badiou ise bu çalkantıdan kurtulmanın yolunu arayanlardan.

b) Teoride Yeni Gelişmeler ve Türkiye

Günümüzde Jacques Ranciere, Jean-Luc Nancy ve Alain Badiou ile hak ettiği nazarı dikkati tekrar kazanan Fransız düşüncesi, tam da ismi sayılan filozoflar vasıtasıyla ‘post’ ve ‘yeni’ kıyafetlerinden sıyrılarak, hakim post-modern istiladan ‘başka’ başlığıyla kurtulmaya çalışmaktadır. Türkiyeli fikir erbaplarınca da yakından takip edilip Türkiyeli okura sunulan çalışmalar, düşünceyi kıyamet kuruntusundan kurtarıp teori geleneğiyle tekrar barıştırmaktadır.

c) Başka Bir Estetik

Felsefe ve sanat ilişkisinin incelendiği bu önemli “kılavuz”, Badiou’ya ait “estetik-olmayan” kategorisi altında “kimi sanat eserlerinin bağımsız varoluşunun ürettiği o tam anlamıyla felsefe-içi” etkilerin izini sürmektedir. Kitabın teorik bagajının açımlandığı ‘Sanat ve Felsefe’ başlıklı birinci bölümde sanat ve felsefe ilişkisinde gördüğü didaktik-romantik ve klasik düğümlenme tarzlarını teşhis eden Badiou, sanat ve felsefe arasında dördüncü bir düğümlenme bağı önermek gerektiğini belirtir.

Badiou’ya göre Didaktik şema Platon ve Marksizm tarafından; Romantik şema Alman Yorumbilgisi ekolü tarafından; Klasik şema ise Aristoteles ve Psikanaliz tarafından düğümlenmiş, belli bir dolgunluk ve kapanma evresine ulaştırılmıştır. Sanat ve felsefe ilişkisini bahsi geçen ekollerin hakikat, olay, varlık ve sanat tasavvuru üzerinden inceleyen Badiou, sanatın tekillik ve içkinlik kategorilerini tekrar devreye sokarak sanatı bir hakikat usulü olarak nitelendirir ve sanatın eğitimle olan ilişkisinin yegane amacının kendi varoluşu ve bu varoluşla karşılaşmak olduğunu belirtir.

Badiou, hakikatin sonsuz bir çokluk ağı olduğunu söyler. Sanat-hakikat, “bir olay tarafından başlatılan sanatsal bir usuldür” der ve ekler, bu usul ancak sanatsal konfigürasyonları ilgilendirir. Konfigürasyonlar kavramıyla bir usuller halitası kategorisi altında sonsuz “yapıtlar kompleksinden oluşmuş bir sekans”ı anlayan Badiou, kitabın diğer kısımlarında şiir, dans, tiyatro, sinema ve edebiyatın ‘felsefe-içi’ etkilerini, bu usullerin felsefeyle olan ilişkisini inceler.

Şiirde Mallarme, Paul Celan, Lebid Bin Rebia ve Pesoa’yı inceler. Dansta Nietzsche ve Mallarme üzerinden giderek, dansı meydana gelmiş olmaya karar veren olayın ön-adı olarak niteler. Sinemada Visconti, Wim Wenders, Orson Welles ve Murnau’nun yapıtları üzerinden giderek, sinemayı bir fikrin görünüşünün hareketini sağlayan ve kendisi dışındaki altı sanatı eksilten sanat olarak değerlendirir. Tiyatroyu Eros ve Polis’in kıskacı altında bir düşünce olayıyla fiziksel olarak karşılaşmak olarak tanımlar. Edebiyat kısmında ise Beckett’in Worstward Ho’sunu inceleyen Badiou, edebiyatı varlığın stenografisi olarak adlandırır.

d) Sonuç

Badiou’nun sanatla oynaşını bir iki paragrafla özetleyebilmek mümkün değildir. Türkiyeli okurun Badiou’nun varlık, hakikat ve olay üzerinden, matematik ve şiiri hakikat konfigürasyonları olarak kodlayan ontolojisiyle tanışmasını sağlamak için elzem olan Öznenin Teorisi ve Varlık ve Olay’ının Türkçeye çevrilmesini beklemesi ve Başka Bir Estetik’te bahsedildiği kadarıyla, bu kavramlar üzerinden bütün felsefe geleneğini de yanına katarak yeniden düşünmesi gerekecektir.

Başka Bir Estetik – Alain Badiou – Çev.: Aziz Ufuk Kılıç – Metis Yayınlar

‘Dünyayı Değiştiren 50 Savaş’ isimli bu kitapta, yazarın dünya tarihinde çok büyük izler bıraktığına inandığı savaşlar belgesel tadında bir bakışla sunuluyor. Günümüzün modern dünyasıyla ilişkisine göre belli bir sıraya konulan bu savaşlar kadim geçmişten günümüze kadar uzanıyor ve savaşlar tarihi karış karış ele alınıyor. Diğer yandan bu kitap medeniyetlerin bugünkü haliyle şekillenmesinde etkili olan savaşlarda kullanılan askerî stratejilerden çok fazla bahsetmiyor.

Kitapta Amerikan Devrimi’nin ölü doğmasının önüne geçen Bunker Hill ve dünyanın demokrasi deneyiminin yaşamasına imkân tanıyan Marathon gibi savaşların yanı sıra, Batı Medeniyeti’nin hakim güç haline gelmesine kapı aralayan ve Amerika kıtasının keşfedilmesine zemin hazırlayan Hindistan’ın Diu limanındaki donanma savaşından İslam’ın Fas’tan Filipinlere kadar yayılmasını mümkün kılan Yermuk Savaşı gibi savaşlardan da bahsediliyor.

Aslında tüm savaşlar insanlığa ait dramatik olaylardır. Bu olayların bir kısmında tarihin en ilginç karakterlerinin de başkahraman olduğunu göreceksiniz. Roma İmparatorluğu’nu yeniden fetheden bir zamanların çekingen kölesi Narses, Osmanlı deniz güçlerini İnebahtı’da durduran Avusturya’lı Don Juan, İspanyol filosunu Manila Körfezi’nde batıran ve Alman İmparatoru’na meydan okuyan George Dewey bu ilginç karakterlerdendir.

‘Dünyayı Değiştiren 50 Savaş’ isimli bu kitapta tarihin en büyük ve en önemli savaşlarında kimlerin yer aldığını, kimlerin kazanıp kimlerin nasıl kaybettiğini okuyacaksınız.

22 Ekim 1936′da, babası Atina-Pire Başkonsolosu iken, Pire’de doğdu.1954′de Galatasaray Lisesinden,1959′da A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesinden mezun olduktan sonra 31 Aralık 1959′da Dışişleri Bakanlığına girdi.

Bu anı kitabında, emekli Büyükelçi Erdil Akay 1959 Eylül ayında açılan sınav sonuçu Dışişleri Bakanlığında 31 Aralık 1959 tarihinden itibaren 7 Ekim 1977 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı Fahri S. Korutürk’ün Özel Kalem Müdürlüğüne atanmasına kadarki yıllara ait anı ve gözlemlerini anlatmaktadır.

Bu onyedi yıl Bakanlığa girişinden Washington’daki Büyükelçiliğimize atanmasına kadarki yılları; Merkezden ilk dış sürekli dış görevi olan Washington’daki üçbuçuk yılını; ardından rotasyon uyarınca atandığı Delhi’deki iki yılını; bu ilk dış görev turundan döndüğü Merkez’de Şube Müdürü ve Bakan Özel Müşavir Yardımcısı olarak geçirdiği iki yılını içermektedir.

Erdil Akay bu yıllarını “Çıraklık” olarak değerlendirmiştir.Bu “Çıraklık Yıllarını”, ikinci dış görev turunda önce Brüksel’deki KAAÖ (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü NATO) Genel Yazmanlığı Siyasî Dairesinde siyasî danışman ünvanı ile çalıştığı iki yıl üç ay; bunun ardından Büyükelçilik Müsteşarı/Daimî Temsilci Yardımcısı olarak görevlendirildiği Strazburg’daki Avrupa Konseyi nezdindeki Daimî Temsilciliğimizdeki iki yıl sekiz ay; bu ikinci dış görev turundan Merkeze dönüşünde Daire Başkan Vekili olarak çalıştığı bir yılı biraz aşkın süre ve bunun ardından Çankaya’daki görevine atanmasına kadarki dönem izlemektedir. Erdil Akay bu yıllarını “Kalfalık” olarak değerlendirmiştir.

Bu anılar Dışişleri Meslek Memurluğunun bazı çevrelerce iddia edilmesinin aksine pek “Monşerler’in” işi olmadığını sanırım ortaya koymaktadır. Takdir, bittabi okuyucunundur.

Günlerce, hatta aylarca devam eden isyanlar İstanbul halkına korkulu günler yaşatıyor, günlük hayat tamamen felç oluyordu. İsyanlar zaman zaman o kadar ileri boyutlara ulaşıyordu ki, bazen devlet adamlarının cesetleri köpeklere yem ediliyor, bazen sadrazamların kelleleri alınıyor, bazen de padişahlar acımasızca katlediliyorlardı.

(Tanıtım Bülteninden)

Neredeyse 15 yıl oldu bu kitap basılalı. Leninizmin marksizme kattıkları içerisinde kimileri için en tartışmalı, kimileri için en önemli değer ‘öncülük teorisi’. Okuyan, kitabın 5. baskısı için bazı notlar da düşmüş, ‘bunlar benim bir okur olarak kitabın yazarıyla kurduğum ilişki olarak görülebilir’ diyor.

Kitap, yazıldığı sırada gündemde olan bazı tartışmalara yer verse de, güncelliğini yitirmeyecek önemli kuramsal sorunları ele alıyor. Marx’tan bu yana işçi sınıfının siyasal örgütlenmesine ilişkin geliştirilen tezlerle ve bütün bu süreçte Lenin’in oynadığı rolle ilgilenen Okuyan’ın ‘İşçi Sınıfını Yalnız mı Bırakmalı? ‘ ile başlayan 17 bölümlük kitabı ‘Ne Yapmalı’nın Alternatifi Var mı? ‘ ile bitiyor.

On yıllardır marksist kuramcılar arasındaki tartışmalarda kilit roller üstlenmiş olan iradecilik, determinizm, özne-nesne ilişkisi, devrimci durum, merkeziyetçilik gibi kavram ve sorunların özgün ama aynı zamanda ortodoks bir yaklaşımla incelendiği ‘Ne Yapmalı’cılar Kitabı’nda yeni kimi tartışma başlıklarının da ortaya çıktığını söylemek mümkün.

Yazarın özellikle işçi sınıfı partilerinin örgütsel yapısına ilişkin söyledikleri, zamanında eleştiri konusu yapılmıştı. ‘Şimdi olsa elbette başka türlü yazardım’ diyen Okuyan, temel tezlerinin hepsinin arkasında durduğunu ve çalışmayı bir ‘katkı’ olarak gördüğünü belirtirken 2008′de düştüğü notlarla kimi konulara daha fazla açıklık getirdiğini de söylüyor.

(Tanıtım Yazısından)

Batı Trakya Türkleri, Türkiye’nin ‘Güvenlik Çevresinin’ en kıymetli unsurudur. Bunu bildikleri için de, Bulgarlar Batı Trakya Türklerine düşmandırlar. Bunun ayrıca, iki sebebi daha vardır.1913′de Batı Trakya Türkleri Bağımsız bir Türk Cumhuriyeti kurmuşlardıır. İkincisi 1919 plebisitinde Bulgarları istememişlerdir.

Daha düne kadar Jivkof ismi Türk kasabının idaresindeki Bulgaristan’ın, ‘Sınırlarımız dahilinde Türk yoktur.’

Bu kitap bu dramı bütün acıklı yanlarıyla ortaya koymaktadır.

(Arka Kapak)

Türkiye’de her 100 kişiden 30′unda tiroid bezi büyümesi (guatr) olduğu düşünülüyor. Hashimoto, hipotiroidi, hipertiroidi, Nodüler Guatr gibi tiroid hastalıkları da ülkemizde sıkça görülüyor.50 yaşın üzerindeki her 5 kadından birinin tiroid hastası olduğu hesaplanıyor. Ülkemizin önde gelen endokrinoloji ve metabolizma uzmanı Prof. Dr. Metin Özata, bu kitapta, tiroid bezinin doğru çalışmaması sonucu meydana gelen rahatsızlıkları, tedavi yöntemlerini, korunma yollarını, herkesin anlayabileceği bir dille anlatıyor. Bir tiroid uzmanından başucu kitabı…

Tıbbın sembolü malum yılan… Bugün ilaçların atası olan büyü ve iksirler…

Doğru oranda kullanıldığında etkili bir ilaç haline gelen envai çeşit zehir… Aydınlanma’ya kadar baş tacı edilen kocakarı ilaçları… İlk kan nakli, ilk sezaryen, ilk sünnnet, ilk iğdiş etme… Ortaçağ’ın berber-cerrahları, iki yüzyıl öncesinin ‘idrar tadarak’ teşhis koyan hekimleri, akıl hastalarını ölüme terk eden Avrupa, psikiyatrinin temellerini atan Doğu… ve Narkozu keşfeden Müslüman hekimler…

Bilim tarihi konusundaki araştırmalarıyla tanınan Prof. Dr. Zeki Tez, bu kez buluşlarla hayatımızı kökten değiştiren tıbbın tarihine ışık tutuyor. Binyıllarca geçmişe uzanan bir bilim serancamına bambaşka bir pencereden bakıyor. ‘Tıbbın Gizemli Tarihi’ni bir bilimsel araştırma kitabı gibi değil, sürükleyici bir roman gibi okuyacaksınız. Öyle bir roman ki, hemen her sayfasından insanoğlunun ölümcül bir illetten kurtulmasını sağlayan bir tedavinin keşfi yer alıyor.

İlkel tıbbın yılanından Mısır’da mumyalanan cesetşer, eski Çin ve Hiny tıbbından antik Yunan’a, oradan İslam ve Osmanlı tıbbına, tarihin tüm şifa ‘vericiler’ine bu ‘gizemli’ yolculukta eşlik etmeye hazır mısınız?

(Tanıtı Bülteninden)